Członkowie honorowi PTTK

Tekst: Ryszard Mazur

Członkostwo Honorowe PTTK to szczególne, najwyższe wyróżnienie za społeczną działalność w Towarzystwie nadawane na wniosek Zarządu Głównego PTTK przez Zjazd Krajowy. W dotychczasowej historii zjazdy te nosiły różne nazwy. Oprócz I Zjazdu Połączeniowego Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego i Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, który odbył się w Warszawie 17 grudnia 1950r., były -Krajowe Zjazdy Delegatów PTTK, Walne Zjazdy Delegatów PTTK, Zjazdy Krajowe PTTK i Walne Zjazdy PTTK. Odbywały się one przeważnie w Warszawie, co 4 lata. Czasami miały dwie tury. Dwa Zjazdy zorganizowane zostały poza stolicą: w 1993r. XIII Zjazd miał miejsce w Poznaniu, a XIV Zjazd w 1997r.- w Lublinie.

Nadania godności Członka Honorowego PTTK odbyły się na Zjazdach –                     I Połączeniowym w 1950r. oraz na każdym, poczynając od V Zjazdu w 1962r.

W dotychczasowej historii polskiej turystyki godność Członka Honorowego, nadało:

– Towarzystwo Tatrzańskie (1873-1920r.) – 71 działaczom,

– Polskie Towarzystwo Tatrzańskie (1920-1950r.) – 27 działaczom,

– Polskie Towarzystwo Krajoznawcze (1906-1950r.) – 22 działaczom,

– Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze (od 1950r.) – 321 działaczom.

 

Wśród Członków Honorowych PTTK znajdują się również nazwiska pięciu zasłużonych działaczy turystycznych Oddziału PTTK „Beskid Śląski” w Cieszynie,                w osobach:

– Karola Kalety,

– Edwarda Biszorskiego,

– Alojzego Szupiny,

– Ryszarda Mazura,

– Jerzego Kozieła.

 

 


KAROL  KALETA

                Urodzony 22 września 1905r. w Bystrzycy (na Zaolziu). Zamieszkały                        w Cieszynie. Ekonomista, działacz społeczny.

                Członek Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego od 1924r. W latach 1924-1938 działacz Śląskiego Klubu Harcerskiego PTT. W latach 1924-1938 działacz Śląskiego Klubu Harcerskiego PTT. W latach 1945-1950 prezes Zarządu Oddziału PTT                       w Cieszynie, a także członek Zarządu Głównego PTT.

Niestrudzony organizator i propagator turystyki na Ziemi Cieszyńskiej. Zasłużony dla ratowania mienia (m.in. zdewastowanego schroniska na Stożku                    i poniemieckiego budynku pod Tułem w Beskidzie Śląskim). Założyciel pierwszych stacji turystycznych na Soszowie i Kozińcach. Organizator i kierownik prac znakarskich na szlakach górskich. Założyciel biblioteki krajoznawczo-turystycznej Oddziału PTT                w Cieszynie.

Członek PTTK od 1950r. Współorganizator i prezes Zarządu Oddziału PTTK „Beskid Śląski” w Cieszynie (1951-1955), Współzałożyciel i pierwszy kierownik              (1952-1958) Beskidzkiej Grupy Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, długoletni aktywny ratownik.

Przewodniczący, a następnie członek Komisji Rewizyjnej Koła Miejskiego PTTK w Cieszynie. Członek Głównej Komisji Rewizyjnej PTTK (1955-1957).

Instruktor narciarstwa, organizator wypraw i wycieczek; kierownik                              i wykładowca kursów szkoleniowych PTTK. Honorowy Przodownik Turystyki Górskiej               i Turystyki Narciarskiej. Przewodnik Beskidzki.

Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotą Odznaką Zasłużony Działacz Turystyki, Złotą Honorową Odznaką PTTK i innymi.

Godność Członka Honorowego PTTK nadał 26 października 1989r. (w pierwszej zjazdowej turze) XII Zjazd Krajowy PTTK w Warszawie.

Zmarł 31 października 1990r. w Cieszynie. Pochowany na Cmentarzu Ewangelickim (przy ul. Bielskiej) w Cieszynie.

 

EDWARD BISZORSKI

                  Urodzony 4 kwietnia 1909r. w Skoczowie. Zamieszkały w Skoczowie. Artysta malarz, absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Działacz społeczny.

                Członek Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego od 1946r.

Działacz najstarszego w przedwojennej Polsce Koła Terenowego PTT                       w Skoczowie, które reaktywuje w 1948r. W PTTK od 1951r. Prezes Koła Terenowego PTTK w Skoczowie (1951-1967), a następnie jego prezes honorowy. Członek Sądu Koleżeńskiego Oddziału PTTK w Cieszynie (1966-1978).

Popularyzator turystyki górskiej i narciarskiej. Założyciel 6 stacji turystycznych                 w rejonie Brennej. Działacz ochrony zabytków, wykonawca spisu i dokumentacji zabytków rejonu skoczowskiego; w Ziemi Cieszyńskiej uratował od zniszczenia wiele starych budynków. Autor i wykonawca tablic i znaków informacyjnych, map                         i drogowskazów turystycznych, projektów górskich szlaków turystycznych w rejonie skoczowskim: Skoczów-Równica, Skoczów-Goleszów.

Inicjator większości imprez organizowanych przez PTTK w Skoczowie, m.in.:

„Pieczenie Barana na Starym Groniu”, ognisk sobótkowych, tradycyjnych                         „Dni Skoczowa”. Autor turystycznych projektów folderów, plakietek, odznak, dekoracji stacji turystycznych itp. Organizator przeglądów regionalnych prac artystów amatorów sławiących piękno Podbeskidzia.

Honorowy Przodownik Turystyki Górskiej i Narciarskiej PTTK, Społeczny Opiekun Zabytków.

Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotą Odznaką Zasłużony Działacz Turystyki, Odznakami Zasłużony Działacz Kultury, Za zasługi rozwoju Województwa Katowickiego, Złotą Odznaką Za Opiekę nad Zabytkami, Złotą Honorową Odznaką PTTK i innymi.

Godność Członka Honorowego PTTK nadał 13 stycznia 1990r. (w drugiej zjazdowej turze) XII Zjazd Krajowy PTTK w Warszawie.

Zmarł 27 sierpnia 1995r. w Skoczowie. Pochowany na Cmentarzu Ewangelickim w Skoczowie.

 

ALOJZY SZUPINA

                Urodzony 22 grudnia 1929r. w Cieszynie. Zamieszkały w Cieszynie. Absolwent Liceum Administracyjnego w Cieszynie, wykształcenie średnie, działacz krajoznawczo-turystyczny Śląska Cieszyńskiego.

                Pracę zawodową podjął w 1951r. w PBP „Orbis” w Cieszynie, następnie był pracownikiem Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej w Cieszynie, Prezydium MRN w Cieszynie i Oddziału PTTK „Beskid Śląski” w Cieszynie. Od 1996r. na emeryturze.

Od roku 1947 w PTT, a od 1950r. w PTTK. Członek Oddziału PTTK „Beskid Śląski” w Cieszynie. W Oddziale w różnych okresach pełnił wiele funkcji z wyboru:                     w latach 1952-1955 był przewodniczącym Komisji Turystyki Kolarskiej; w latach               1949-1966 wiceprezesem, sekretarzem i członkiem Zarządu Oddziału; w latach            1972-2005 sekretarz Zarządu Oddziału PTTK „Beskid Śląski” a po roku 2005 członek Zarządu Oddziału; od roku 1965 do chwili obecnej jest członkiem Komisji Turystyki Górskiej Oddziału. W latach 1964-1991 był kierownikiem Szkoły Narciarskiej PTTK „WATRA” w Cieszynie; w latach 1967-1975 członkiem Komisji Turystyki Narciarskiej Okręgu PTTK w Katowicach; w latach 1977-1981 członkiem Sądu Koleżeńskiego przy ZW PTTK w Bielsku-Białej; w latach 1975-1990 członkiem Komisji Turystyki Narciarskiej przy ZW PTTK w Bielsku-Białej. Jest współzałożycielem Grupy Beskidzkiej GOPR i ratownikiem GOPR od roku 1952; w latach 1959 do 1996 kierownik Stacji Operacyjnej GOPR Cieszyn, posiada uprawnienia Starszego Instruktora Ratownictwa GOPR nr 23/VI/74, od 1998r. Członek Honorowy GOPR.

Inicjator różnych form turystyki kwalifikowanej, głównie turystyki górskiej                  i narciarskiej; inicjator i budowniczy pierwszego wyciągu narciarskiego z napędem elektrycznym na Stożku w Beskidzie  Śląskim; koordynator budowy schronu turystycznego PTTK na Kamiennym w Wiśle; pomysłodawca i znakarz wielu kilometrów górskich szlaków turystycznych letnich i zimowych; organizator wielu imprez turystycznych o zasięgu oddziałowym, regionalnym i ogólnokrajowym; wykładowca  i organizator szeregu szkoleń i kursów dla kadry turystycznej Oddziału; autor wielu artykułów o tematyce turystycznej w wydawnictwach turystycznych  oraz prasie lokalnej i opiniodawcą przewodników turystycznych o tematyce górskiej.

Przewodnik beskidzki, Honorowy Przodownik Turystyki Górskiej i Narciarskiej, Przodownik turystyki motorowej i kolarskiej; Instruktor kształcenia kadr PTTK, instruktor przewodnictwa, narciarstwa i ochrony przyrody.

Odznaczony Krzyżem Kawalerskim OOP, Złotym Krzyżem Zasługi, Złotą Odznaką „Zasłużony Działacz Turystyki”, Złotą Odznaką „Zasłużony w Rozwoju Województwa Katowickiego”, Złotą Honorową Odznaką PTTK, Złotą Odznaką „Zasłużony Pracownik PTTK”, Medalem 50-lecia PTTK, Złotą Odznaką Zasłużony               w pracy PTTK wśród Młodzieży i innymi.

Godność Członka Honorowego PTTK nadał 14 września 2001r. XV Walny Zjazd  PTTK w Warszawie.

 

RYSZARD MAZUR 

                Urodzony 2 stycznia 1944r. w Brzezówce, zamieszkały w Cieszynie. Absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego, magister geografii. Działacz krajoznawczo-turystyczny              i społeczny Śląska Cieszyńskiego. Długoletni pracownik administracji państwowej i samorządowej w Urzędzie Miejskim w Cieszynie.

W PTTK od 1964r., członek Oddziału PTTK „Beskid Śląski” w Cieszynie, pełniąc od 46 lat szereg funkcji społecznych na różnych szczeblach Towarzystwa.

W latach 1964-1968- skarbnik Koła PTTK nr 8 na Uniwersytecie Jagiellońskim  i aktywny działacz Oddziału Międzyuczelnianego PTTK w Krakowie, w latach              1968-1970- prezes Koła PTTK nr 244 przy Oddziale Krakowskim PTTK.

Od 1971r. związany działalnością z Oddziałem PTTK „Beskid Śląski”                     w Cieszynie, gdzie pełnił funkcje: w latach 1971-1974 – wiceprezesa Koła Miejskiego PTTK; w latach 1972-1980 – prezesa Koła Przodowników Górskich; w latach                  1974-1977 – prezesa Koła PTTK nr 42; w latach 1972-1978 – zastępcy przewodniczącego KTG Oddziału i przewodniczącego TRW – GOT, w latach               1972-1976 członka Prezydium i od 1976r. prezesa Zarządu Oddziału.

Członek Wojewódzkiej Komisji Turystyki Górskiej w latach 1975-1978,                  a w latach 1977-1991 –  wiceprezes Zarządu Wojewódzkiego PTTK Bielsku-Białej.

Członek Zarządu Głównego PTTK w latach 1977-1985, a od 2010r. – wiceprzewodniczący Kapituły Odznaczeń Zarządu Głównego PTTK. Od 1976r.                   z ramienia KTG Zarządu Głównego PTTK – przewodniczący Regionalnej Komisji Egzaminacyjnej ds. Przodowników Turystyki Górskiej w Bielsku-Białej.

Członek Rady Prezesów Oddziałów PTTK Województwa Śląskiego w latach             1999-2004, a od 2005r. – wiceprzewodniczący Rady Prezesów Oddziałów PTTK Województwa Śląskiego.

Delegat dziewięciu kolejnych (od IX do XVII) Walnych Zjazdów PTTK,  pełniąc na nich m.in. funkcje przewodniczącego, zastępcy przewodniczącego i sekretarza Zjazdu.

Popularyzator i aktywny uczestnik turystyki górskiej i pieszej. Inicjator                      i współorganizator wielu imprez turystyczno-krajoznawczych oddziałowych, regionalnych i ogólnopolskich. Współorganizator atrakcyjnych imprez turystycznych dla młodzieży szkolnej miasta Cieszyna i powiatu cieszyńskiego, m.in. 32 górskich rajdów „Powitanie wiosny” i „Pożegnanie lata”, w których wzięło udział 28 tys. młodzieży. Inicjator partnerskiej współpracy na rzecz rozwoju turystyki z organami samorządu wojewódzkiego, powiatowego i gminnego. Wykładowca i egzaminator na kursach przodowników turystyki górskiej, autor artykułów o tematyce turystycznej                            w wydawnictwach turystycznych oraz opiniodawca przewodników turystycznych.

Przewodnik Beskidzki, Przewodnik Terenowy, Pilot Wycieczek, Honorowy Przodownik Turystyki Górskiej, Przodownik Turystyki Pieszej, Instruktor Przewodnictwa, Instruktor Krajoznawstwa Polski, Instruktor Kształcenia Kadr PTTK.

Odznaczony Krzyżem Oficerskim i Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi, Złotym Medalem „Za Zasługi dla Obronności Kraju”, Medalem Komisji Edukacji Narodowej, Odznaką Honorową „Za Zasługi dla Turystyki”, Złotą Odznaką „Zasłużony Działacz Turystyki”, Złotą Odznaką „Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej”, Odznaką Honorową „Za Zasługi dla Ratownictwa Górskiego”, Złotą Odznaką Honorową „Za Zasługi dla Województwa Śląskiego”, Odznaką Honorową  „Za Zasługi dla Województwa Bielskiego”, Złotą Honorową Odznaką PTTK,                  Złotą Odznaką „Zasłużony w Pracy PTTK wśród Młodzieży”, Odznaką „Zasłużony Przewodnik PTTK”, Medalem 50-lecia PTTK i innymi.

Godność Członka Honorowego PTTK nadał 16 września 2005r. XVI Walny Zjazd  PTTK w Warszawie.

JERZY KOZIEŁ 

                Urodzony 28 lutego 1938r. w Bielsku. Do PTTK wstąpił w roku 1953. Działalność turystyczną rozpoczął w Kole Miejskim PTTK w Skoczowie. W latach   1962-1976 pełnił funkcję członka Zarządu Koła, a następnie prze 25 lat (do roku 2001) był prezesem tegoż Koła. Koło Miejskie w Skoczowie , będące najstarszym kołem PTTK  w Polsce (założone zostało w roku 1930), należało w tym okresie do najbardziej aktywnych kół Oddziału PTTK „Beskid Śląski” w Cieszynie.

To z inicjatywy kolegi Jerzego górskie rajdy młodzieżowe dla uczniów szkół Skoczowa znalazły się w kalendarzu imprez Koła. Zorganizował tych rajdów 25, w których uczestniczyło łącznie 2 700 uczniów.

Jego aktywność nie ograniczała się jedynie do turystyki górskiej, przygotował 18 zawodów narciarskich dla młodzieży na stokach Kaplicówki w Skoczowie (brało   w nich udział ogółem 1 760 uczniów) oraz 30 turystycznych zawodów narciarskich           o Puchar Starego Gronia w Brennej (uczestniczyło 2 250 narciarzy).

Spośród wielu imprez turystycznych organizowanych z jego udziałem przez Koło Miejskie w Skoczowie największą popularnością cieszy się organizowane od 57 lat coroczne zakończenie letniego sezonu turystycznego na Starym Groniu w Brennej   z tradycyjnym pieczeniem barana na rożnie. Z osobistym zaangażowaniem Jerzego Kozieła było zorganizowanych 25 tych imprez, w których brało udział 12 tysięcy osób  z kół PTTK i zakładów pracy z Podbeskidzia i z Górnego Śląska.

W dowód uznania za wieloletnią aktywną działalność w Kole Miejskim PTTK otrzymał tytuł Honorowego Prezesa Koła.

Największa pasją Jerzego Kozieła była turystyka górska. Od roku 1965 nieprzerwanie działał w Komisji Turystyki Górskiej Oddziału PTTK „Beskid Śląski”   w Cieszynie, kierując sekcją do spraw imprez. Jest współorganizatorem atrakcyjnych imprez turystycznych dla młodzieży szkolnej powiatu cieszyńskiego, między innymi 32. górskich rajdów „Powitanie wiosny” i „Pożegnanie lata”, w których uczestniczyło 28 tysięcy młodzieży. Natomiast w latach 1970-1989 był współorganizatorem 19 górskich rajdów indywidualnych, w których brało udział 960 turystów.

Od roku 1989 aktywnie pracował przy budowie i konserwacji schronu turystycznego na Kamiennym w Wiśle, przepracowując społecznie 2 150 godzin.

Posiada uprawnienia Honorowego Przodownika Turystyki Górskiej, jest również znakarzem szlaków górskich. Przez 30 lat prowadził prace znakarskie na terenie działalności cieszyńskiego Oddziału PTTK w Beskidzie Śląskim. To między innymi dzięki Jego ofiarnej pracy górskie szlaki turystyczne w Beskidzie Śląskim należą do jednych z najlepiej utrzymanych w polskich górach.

Działalność turystyczna Jerzego Kozieła nie ograniczała się jedynie do skoczowskiego koła PTTK. W latach 1988-2009 był członkiem Zarządu Oddziału PTTK „Beskid Śląski” w Cieszynie, a w latach 1980-1991 członkiem Zarządu Wojewódzkiego PTTK w Bielsku-Białej. Ostatnio pełnił funkcję członka Oddziałowego Sądu Koleżeńskiego.

Odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi, Złotą Honorową Odznaką PTTK, Odznaką Honorową „ Za Zasługi dla Turystyki”, Odznaką Honorową „Za Zasługi dla Województwa Śląskiego”, „Srebrną Cieszynianką” – wyróżnieniem przyznawanym przez gminy ziemi cieszyńskiej osobom zasłużonym dla tutejszych gmin i lokalnej społeczności.

Godność Członka Honorowego PTTK nadał 4 września 2009r. XVII Walny Zjazd  PTTK w Warszawie.

Zmarł w styczniu 2016 r.